Ιουλιανά 1965

Στιγμιότυπο από 2015-07-13 11:44:47Προφορική παραίτηση

Στις 7 η ώρα (ο Γ. Παπανδρέου) έμπαινε στα Ανάκτορα της οδού Ηρώδου του Αττικού. Ο νεαρός βασιλιάς τον δέχτηκε στο ίδιο γραφείο όπου πριν από 50 χρόνια ο πάππους του Κωνσταντίνος Α’ είχε αποπέμψει τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Για τον Γ. Παπανδρέου ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν ο γενάρχης. Για τον Κωνσταντίνο Β’ ο Κωνσταντίνος Α ήταν το πρότυπο. Και θα επαναλαμβανόταν η σύγκρουση των πρωταγωνιστών του 1915. Μόνο που τώρα δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα ζωής ή θανάτου – όπως τότε – για το έθνος.

……….

Όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε προσέλθει στην τελική αναμέτρηση με τον Κωνσταντίνο στο Ανάκτορο των Αθηνών για να ανταλλάξουν τις τελευταίες σπαθιές, εκείνη η ιστορική συνάντηση δεν διήρκεσε παρά λίγα λεπτά. Γιατί είχαν και οι δύο αποκρυσταλλωμένες αποφάσεις. Ο Βενιζέλος ζητούσε επιστράτευση για να χτυπήσει τη Βουλγαρία. Ο Κωνσταντίνος αρνήθηκε. Τι άλλο είχαν να πουν; Και τώρα όμως, οι δύο αντίπαλοι είχαν κατασταλαγμένες αποφάσεις. Τις είχαν διατυπώσει στις τελευταίες επιστολές τους. Έτσι, λίγα λεπτά κράτησε η βασιλική ακρόαση. Όπως έχει εξακριβωθεί, η στιχομυθία τους ήταν η εξής:

«Μεγαλειότατε, εμμένω εις την χθεσινήν επιστολήν μου. Ο κ. Γαρουφαλιάς θα αποπεμφθή. Θα τον αντικαταστήσω εγώ ως Ύπουργον  Αμύνης».

«Κύριε Πρόεδρε, και εγώ εμμένω εις ό,τι σας έγραψα. Δέν αποδέχομαι την άποψίν σας».

«Ώστε, Μεγαλειότατε, ευρισκόμεθα εν διαφωνία».

«Δυστυχώς. Και αυτό σημαίνει ότι παραιτείσθε;»

«Βεβαιότατα. Αύριον θα σας υποβάλω εγγράφως την παραίτησιν της Κυβερνήσεώς μου».

«Δεν χρειάζεται, κύριε Πρόεδρε. Μου αρκεί η προφορική υποβολή της. Θεωρώ την παραίτησιν σας ως δεδομένην από την στιγμήν αυτήν…»

Λέγεται ότι η στιχομυθία αυτή – που έχει επαληθευθεί και από πλευράς Γ. Παπανδρέου και από πλευράς βασιλιά – είχε μια άλλη μικρή συνέχεια: ο Γ. Παπανδρέου έκανε να φύγει τόσο ταραγμένος, ώστε έδειξε ότι ξέχασε να αποχαιρετήσει τον βασιλιά.

«Δεν θα με χαιρετήσετε, κύριε Πρόεδρε;» έκανε ο Κωνσταντίνος χαμογελώντας και τείνοντας του το χέρι.

«Με συγχωρείτε, Μεγαλειότατε, μου διέφυγε», είπε ο άλλος.

«Λυπούμαι, κύριε Πρόεδρε, λυπούμαι πολύ που θα στερηθώ της συνεργασίας σας».

Βασιλιάς Κωνσταντίνος και Γεώργιος Παπανδρέου πριν την κρίσηΑστραπιαία κυβέρνηση

Αυτές οι τελευταίες φράσεις επιβεβαιώθηκαν από τον βασιλιά, όχι όμως από τον Γ. Παπανδρέου. Αλλά δεν έχουν ιστορική σημασία.

Στις 7.13 Ό Γ. Παπανδρέου έβγαινε από τα Ανάκτορα των Αθηνών και, αφού αρνήθηκε να πει λέξη στους δημοσιογράφους που καραδοκούσαν μαζικά απέξω» κατευθύνθηκε αμίλητος και σκυθρωπός προς το Καστρί.

Στις 7.35′ έφτασε στο σπίτι του, όπου τον περίμεναν οι περισσότεροι υπουργοί και επιτελείς του, ενώ συνέρρεαν και άλλοι. Έξω είχε συγκεντρωθεί πυκνό πλήθος που τον επευφήμησε. Το χαιρέτησε με μια νευρική χειρονομία και όταν μπήκε μέσα είπε στους αναμένοντες με αγωνία φίλους του:

«Η διαφωνία κατέστη οριστική. Θα παραιτηθώμεν». Στις 8.15′ καλεί τους αναμένοντες πολιτικούς συντάκτες και τους ανακοινώνει επίσημα:

«Επήλθε διαφωνία Στέμματος και κυβερνήσεως, Αύριον θα υποβάλω την παραίτησιν της κυβερνήσεως και θα προβώ εις ανακοινώσεις». Ο Γ. Παπανδρέου υπολόγιζε ότι, αν και ο νεαρός αντίζηλος του είχε αποδεχθεί προφορικά την παραίτηση του, πάλι θα ακολουθούσε μια ορισμένη διαδικασία για αντικατάστασή του. Δεν σχηματίζεται και δεν ορκίζεται μια κυβέρνηση αστραπιαία. Μπορεί εξάλλου, μετά την προφορική παραίτηση του, να άρχισε αμέσως ο βασιλιάς τις βολιδοσκοπήσεις, αλλά κανονικά θα έπρεπε, έως ότου υλοποιηθεί ο σχηματισμός του νέου κυβερνητικού σχήματος, να λάβει τη γραπτή παραίτηση του Γ. Παπανδρέου για να κατατεθεί στο αρχείο του κράτους. Και θα έπρεπε να γίνει κανονική παράδοση της εξουσίας από τον παλαιό στον νέο πρωθυπουργό, από τους παλαιούς στους νέους υπουργούς. Όλα όμως αυτά, κατά την πάγια πρακτική, απαιτούν μέρες ή έστω μία ημέρα. Διάστημα το οποίο θα επέτρεπε στον αρχηγό της Ένωσης Κέντρου να αντιδράσει. Τι αντίδραση; θα συσπείρωνε το κόμμα ώστε να μη μπορέσει ο βασιλιάς να το διαβρώσει και να σχηματίσει νέο κυβερνητικό σχήμα. Θα έβρισκε μέσα πίεσης, ώστε να εξαναγκάσει τους πάντες να πειθαρχήσουν. Ίσως, μάλιστα, έτσι παρεχόταν η ευκαιρία να αποκατασταθεί η κομματική ενότητα και να δαμαστούν οι φυγόκεντρες δυνάμει του.

1poa18bΑλλά ο πολύπειρος ψυχρός παίχτης τη φορά αυτή είχε απατηθεί στους υπολογισμούς του. Στις 9.05′ ο Γ. Παπανδρέου έπαιρνε ένα απροσδόκητο τηλεφώνημα από το πολιτικό γραφείο, που τον πληροφορούσε ότι ορκίστηκε νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον πρόεδρο της Βουλής Γ. Νόβα, ο οποίος είχε ήδη εγκατασταθεί εκεί.

Πρωθυπουργός ο Γ. Νόβας

Πράγματι, τα γεγονότα είχαν εκτυλιχθεί ως εξής:

Ενώ ο Γ. Παπανδρέου όδευε προς το Καστρί, συνεδρίαζε η Επιτροπή Εξουσιοδότησης της Βουλής και τα περισσότερα μέλη της ήταν παρόντα. Παρών ήταν επίσης ο πρόεδρος Γ. Νόβας στο γραφείο του. Είχαν ήδη πληροφορηθεί ότι η συνάντηση βασιλιά-πρωθυπουργού δεν είχε ευτυχές τέλος, αλλά περίμεναν, όπως και ο Γ. Παπανδρέου, ότι θα ακολουθούνταν η συνηθισμένη διαδικασία, με τους κύκλους των συνεργατών του βασιλιά, των αρχηγών κομμάτων κ,λ.π.

Ξαφνικά, στις 7.50′ ο Γ. Νόβας εκλήθη στο τηλέφωνο από τα Ανάκτορα. Όσοι αντιλήφθηκαν το τηλεφώνημα, υπέθεσαν ότι καλούνταν για να υποβάλει ως πρόεδρος της Βουλής πίνακα της δύναμης των κομμάτων στον ανώτατο άρχοντα.

Στις 8.12′ όμως, ο ναύαρχος Ι. Τούμπας, που παρευρισκόταν επίσης στην Επιτροπή Εξουσιοδότησης, εκλήθη στα Ανάκτορα από τον Γ. Νόβα. Η συνέχεια, κατ’ αφήγηση του ίδιου του Γ. Νόβα προς τον γράφοντα, είχε ως εξής:

Όταν ο I. Τούμπας έφτασε βιαστικά στα Ανάκτορα, ο πρόεδρος της Βουλής τον πήρε παράμερα σε ένα γραφείο και του είπε:

«Ο Παπανδρέου παραιτήθηκε. Ο βασιλεύς με κάλεσε εδώ τώρα, όχι για να του ανακοινώσω την δύναμη των κομμάτων, αλλά για να μου αναθέσει την εντολή. Θέλει οπωσδήποτε η νέα κυβέρνησις να απορρέη και πάλιν από την πλειοψηφία της Βουλής. Και μου την ανέθεσε έμενα, μια και έχω τα κοινοβουλευτικά πρεσβεία. Θα ορκισθώ αμέσως».

«Έτσι βιαστικά; Και προλαμβάνεις να κατάρτισης την κυβέρνησή σου;»

«Για την ώρα χρειάζομαι μόνο εσένα και τον Κωστόπουλο, που έρχεται. Εσύ να αναλάβεις τα υπουργεία Εσωτερικών και Δημοσίας Τάξεως και εκείνος της Εθνικής Αμύνης».

Εκείνη τη στιγμή κατέφθασε και ο Στ. Κωστόπουλος, ο οποίος ενημερώθηκε άμεσα και δέχτηκε επίσης.

Σε λίγο οι τρεις άνδρες έγιναν δεκτοί από τον βασιλιά. Φαινόταν αποφασιστικός και ήρεμος. Τους περιέγραψε τα γεγονότα.

«Κατέβαλα κάθε προσπάθεια να πείσω τον κ. Παπανδρέου να μην προκαλέση την κρίσι. Να υποχώρηση στην επίμονη και απαράδεκτη αξίωσί του και να μην παραιτηθή. Αρνήθηκε. Ήταν τόσο ψυχρός, ώστε φεύγοντας δεν με χαιρέτισε καν… Η νέα κυβέρνησις θα προέρχεται και πάλιν από την πλειοψηφίαν. Αναθέτω στον κ. Νόβα τον σχηματισμόν της, αλλά πρέπει να ορκισθή αυτήν την στιγμήν. Δεν πρέπει να παραμείνη ούτε ώρα ακέφαλος η χώρα. Έως ότου δε ευοδωθούν αι προσπάθειαί του διά την πλήρη συνθεσιν της κυβερνήσεως, είναι ανάγκη να καλυφθούν τα τρία νευραλγικά υπουργεία Εθνικής Αμύνης, Εσωτερικών και Δημοσίας Τάξεως. Διότι φοβούμαι γεγονότα σοβαρά μέσα στην νύχτα. Δέχεσθε κύριοι να τα καλύψετε σεις;»

Οι δύο πολιτικοί συγκατένευσαν. Ήταν η ώρα 8.20′. Και στις 8.22′ έφτασε ο αρχιεπίσκοπος. Αμέσως ο τρεις άνδρες ορκίζονταν μπροστά στον βασιλιά. Είχε περάσει μόνο μία ώρα και ένα τέταρτο ακριβώς από τη στιγμή που ο Γ. Παπανδρέου δήλωνε προφορικά ότι παραιτείται. Ρεκόρ στα παγκόσμια κοινοβουλευτικά χρονικά.

Η κεραυνοβόλα ορκωμοσία του Νόβα και των συνεργατών του υπήρξε βόμβα. Εξέπληξε περισσότερο και από την πτώση του Παπανδρέου. Όλοι αντιλαμβάνονταν τη σημασία του βασιλικού χειρισμού: ο αρχηγός της Ένωσης Κέντρου είχε υπερφαλαγγιστεί.

Στις 9 η ώρα, ο νέος πρωθυπουργός και οι δύο υπουργοί προσήλθαν στο πολιτικό γραφείο. Ο μηχανισμός του τέθηκε στη διάθεση τους. Εκεί έσπευσαν σε λίγο οι υπουργοί της προηγούμενης κυβέρνησης Μητσοτάκης, Παπασπύρου, Αλαμανής, Μπακατσέλος, και οι βουλευτές της Ένωσης Κέντρου Πιτούλης, Σεργάκης, Κωστής, Μπαρότσης, Ιάκ. Διαμαντόπουλος και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Πετραλιάς.

Στις 9:45′ οι πύλες του πολιτικού γραφείου άνοιξαν, και οι πολιτικοί συντάκτες εισόρμησαν. Ήταν κατατοπισμένοι, βέβαια, στη μορφή και το περιεχόμενο της απροσδόκητης και ιστορικής αλλαγής. Αλλά ο πρωθυπουργός δεν είχε να τους πει πολλά λόγια:

«Είχαμε κάνει εκκλήσεις προς τον κ. Παπανδρέου να αποτροπή ή κρίσις. Απέβησαν άκαρποι. Αποβλέπων ο βασιλεύς σταθερώς να συνεργασθή με την πλειοψηφίαν της Βουλής, μου ανέθεσε να σχηματίσω κυβέρνησιν εξ αυτής. Θα είναι αύτη αμιγώς της Ενώσεως Κέντρου και θα αποτελή ιδεολογικήν και πολιτικήν συνέχειαν της προηγουμένης κυβερνήσεως».

Τα ίδια έλεγε και σε διάγγελμα προς τον λαό.

Λίγα λεπτά αργότερα, οι δύο νέοι υπουργοί έσπευδαν να αναλάβουν τα καίρια υπουργεία τους. Ο Π. Γαρουφαλιάς παρέδωσε αμέσως. Σε πρόταση να συμμετάσχει στην νέα κυβέρνηση ως υπουργός Εσωτερικών ή Συντονισμού, απάντησε αρνητικά. Και ο ναύαρχος Ι. Τούμπας παρέλαβε το υπουργείο Ασφαλείας κανονικά. Δεν έκανε καμία αλλαγή. Διατήρησε ακόμα και τους υπασπιστές του προκατόχου του Πολυχρονίδη.

4794630034_99eb5a199a_zΗ κάθοδος στην Αθήνα, 16 Ιουλίου 1965

Αλλά στο μεταξύ ο «νέος ανένδοτος» προχωρούσε. Άρχιζε ένας κύκλος αναταραχών που θα διαρκούσε δύο μήνες και καταχωρίστηκε στην ιστορία με τον τίτλο «τα Ιουλιανά». Το βράδυ της 16ης Ιουλίου αναστατώθηκε το κέντρο της Αθήνας από βιαιότατες ομαδικές εκδηλώσεις. Φοιτητές κυρίως αλλά και πολλοί άλλοι διαδηλωτές, που επικεφαλής τους είχαν βουλευτές του Παπανδρέου και της ΕΔΑ, επί τρεις ώρες μάχονταν με το σύνολο σχεδόν της αστυνομικής δύναμης Αθηνών, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανοκίνητου.

Το κέντρο βάρους της αναταραχής ήταν η περιοχή της πλατείας Ομονοίας, αλλά και στην πλατεία Συντάγματος ανεγέρθηκε ένα οδόφραγμα, το οποίο ανεφλέγη.

Η τάξη επιβλήθηκε τα μεσάνυχτα. Ο απολογισμός ήταν αρκετά σοβαρός: 51 τραυματίες αστυνομικοί, από τους οποίους οι 28 σοβαρά. Διαδηλωτές 50 τραυματίες από τους οποίους 15 σοβαρά. Η κυβέρνηση – και πρώτος ο υπουργός Δημόσιας Τάξεως ναύαρχος Τούμπας – ένιωσε τη δύναμη του αντιπάλου. Ήταν ισχυρότατη. Και γνώριζαν ότι μέχρι τέλους θα έμενε αδυσώπητη.

Από μέρα σε μέρα η κινητοποίηση των εργαζομένων μαζών επεκτεινόταν και νέα στρώματα ρίχνονταν στις εκδηλώσεις. Ο Γ. Παπανδρέου από το Καστρί εθεάτο τη μάχη. Αφού όμως έτσι έκρινε ότι δημιούργησε την αναγκαία ατμόσφαιρα ψυχολογικής προετοιμασίας, αποφάσισε να κάνει μια θεαματική κάθοδο στην Αθήνα.

Τη Δευτέρα 19 Ιουλίου, ο Γ. Παπανδρέου πραγματοποίησε έναν θρίαμβο: μια πομπή 200 αυτοκινήτων ξεκίνησε από το Καστρί στις 7 το βράδυ και στις 7.30′ βρισκόταν στους Αμπελοκήπους, όπου την ανέμενε μεγάλο πλήθος. Από εκεί κατέβηκε τη λεωφόρο Αλεξάνδρας, έφτασε στην οδό Πατησίων και διά της οδού Σταδίου τελείωσε τη διαδρομή στα γραφεία της Ενώσεως Κέντρου, στην οδό Κολοκοτρώνη 9.

images2Σε όλο το μήκος πυκνές μάζες ανθρώπων τον επευφημούσαν, οι οποίες από τα Χαυτεία στην οδό Σταδίου κυριάρχησαν απόλυτα. Η κυκλοφορία σταμάτησε, τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ κατελήφθησαν, ενώ η αστυνομία είχε αποτραβηχτεί. Ύστερα από παραμονή μισής ώρας στα γραφεία, ο Γ. Παπανδρέου επέστρεψε από την ίδια διαδρομή και με τις ίδιες ομαδικές ενθουσιώδες εκδηλώσεις.

Έκτροπα εκτός από την κατάληψη των λεωφορείων και των τρόλεϊ δεν σημειώθηκαν. Συμπλοκές δεν έγιναν. Υπήρξε αναίμακτη η εκδήλωση εκείνη και το πλήθος κατευθυνόταν με απόλυτη πειθαρχία από βουλευτές και άλλα στελέχη της Ένωσης Κέντρου και της ΕΔΑ. Και γεμάτος ενθουσιασμό το βράδυ ο Γ. Παπανδρέου ανήγγειλε από το Καστρί:

«Την κυβέρνησιν των προδοτών κατήργησεν απόψε η παντοδύναμος οργή του λαού».

Ύστερα από δύο εικοσιτετράωρα εξαπολύθηκε νέα καταιγίδα, που αυτή τη φορά υπήρξε αναίμακτη. Παρά την απαγόρευση, το απόγευμα της 21ης Ιουλίου οι φοιτητές οργάνωσαν συλλαλητήριο που αναστάτωσε πολλές ώρες το κέντρο της Αθήνας. Αυτή η εκδήλωση ήταν η είσοδος του «νέου ανένδοτου» σε καινούρια, ανώτερη φάση. Τα χαρακτηριστικά της: πυρπολήθηκε ένα περιπολικό της αστυνομίας και καταστράφηκαν άλλα 9. Κατά τις αστυνομικές ανακοινώσεις χρησιμοποιήθηκαν «κοκτέιλ Μολότοφ» στη διασταύρωση των οδών Ναβαρίνου και Χαριλάου Τρικούπη. Και τη φορά αυτή έκανε την εμφάνιση του ο θάνατος: ένας 23χρονος φοιτητής ήταν μεταξύ των απωλειών. Η κηδεία του την άλλη μέρα έδωσε την ευκαιρία για νέα μαχητική κινητοποίηση.

0122ioilios_1965

Επειδή  εγνωρίσαμε ποιος ήταν ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ και ποια ήταν και είναι η πολιτεία αυτού του κόμματος, θα έπρεπε όσοι αναφέρονται στο 1965, να είναι πιο προβληματισμένοι και προσεκτικοί όταν γράφουν Ιστορία. Θα τονίσουμε, λοιπόν, τα εξής βασικά σημεία:

1) Η κρίσις των «Ιουλιανών» προεκλήθη από την ανάμειξη του Ανδρέα Παπανδρέου στην οργάνωση ΑΣΠΙΔΑ. Απ’ εκείνην την στιγμήν, ο Ανδρέας εναρκοθέτησε και την Κυβέρνησιν, και την Ενωσιν Κέντρου, και τον πατέρα του. Είναι περίεργον, να ισχυρίζονται – ακόμη και σήμερα – ορισμένοι «δημοκράτες», ότι η συνωμοσία του ΑΣΠΙΔΑ, υπήρξε… «σκευωρία», όταν οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της στρατιωτικής οργανώσεως (Μπουλούκος, Χονδροκούκης κ.ά.), έγραψαν βιβλία με τις αναμνήσεις των, και τα αποκαλύπτουν όλα.

images2) Η ζωή του Γεωργίου Παπανδρέου, εξ αιτίας της ανερμάτιστης πολιτικής του υιού του, είχε μεταβληθεί σε κόλαση. «Θα με πεθάνει αυτό το παιδί», έλεγε. Τον έψεγε διότι είχε μεταβάλλει το υπουργείον του σε… «λαχαναγορά». Ανέφερε με το γνωστό χιούμορ του, επιγραμματικά: «Ο Ανδρέας προσθέτει ολίγους οπαδούς, αφαιρεί πολλούς, πολλαπλασιάζει τα προβλήματα, και διαιρεί το Κόμμα…»!

3) Όταν ξέσπασε ο σάλος για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, ο τότε Πρωθυπουργός του Κέντρου, αναγκάσθηκε να διατάξει ανακρίσεις και έρευνα από το υπουργείον Αμύνης. Επειδή εγνώριζε την ανάμειξιν του υιού του, θέλησε να αναλάβει ο ίδιος και το υπουργείον Εθνικής Αμύνης. Επρόκειτο για αψυχολόγητον λάθος. Πώς ήταν δυνατόν, ο πατέρας του «ενόχου» να προΐσταται των ανακρίσεων; Γι’ αυτό προεκλήθη η διαφωνία με τον Βασιλέα.

4) Ο Ανδρέας μετέτρεψε το προσωπικόν του νομικόν πρόβλημα, σε πολιτικήν κρίσιν. Επίεζεν αφορήτως τον πατέρα του (πρέπει να του αναγνωρισθεί το ελαφρυντικόν της πατρικής στοργής, προς τον αγνώμονα και εγωπαθή υιόν), αγνοούσε τους άλλους πολιτικούς ηγέτες, που από κοινού είχαν σχηματίσει την Ενωσιν Κέντρου και φιλοδοξούσε κάποια μέρα να… «κληρονομήσει» το Κόμμα.

5) Ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος, επρότεινε σώφρονα λύσιν, που μπορούσε να μας βγάλει από το αδιέξοδον. Είπε στον «Γέρο» να αναθέσει το υπουργείον Εθνικής Αμύνης, σε όποιον στενόν του συνεργάτην επιθυμούσε. Επρότεινε μάλιστα, τον Στρατηγόν Παυσανία Κατσώτα. Μετά το πέρας των ανακρίσεων, θα μπορούσε εκ νέου να αναλάβει ο Πρωθυπουργός και το υπουργείον Αμύνης. Άλλη λύσις, ήταν, να κρατήσει ο «Γέρος» το υπουργείον Αμύνης, αλλά να μεταφερθεί η υπόθεσις ΑΣΠΙΔΑ, στα πολιτικά δικαστήρια. Ηταν τόσο λογικές οι δύο λύσεις που επρότεινεν ο Κωνσταντίνος, ώστε ο Γ. Παπανδρέου, δεν βρήκε επιχείρημα για να τον αντικρούσει.

Οι ηγετικές φυσιογνωμίες του Κέντρου, ο Ηλίας Τσιριμώκος, ο Στεφ. Στεφανόπουλος, ο Στέλιος Αλλαμανής, ο Σταύρος Κωστόπουλος, ο Ιω. Τούμπας και άλλοι, επίεσαν τον «Γέρο» να ΜΗΝ ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙ, διότι η λύσις του Βασιλέως, ήταν λογική. Εκείνος συμφώνησε, αλλά υπό την αφόρητον πίεσιν του Ανδρέα, επέμεινε πεισματικά στην αξίωσίν του για να κρατήσει το υπουργείον Αμύνης και μόνος του, επροτίμησε να παραιτηθεί. Είναι απορίας άξιον, πώς ένας τόσον έμπειρος πολιτικός, δεν αντελήφθη πού θα οδηγούσε αυτό το πείσμα.

6) Η ανάθεσις της κυβερνήσεως στον Γ. Αθανασιάδην – Νόβαν, έγινε βιαστικά, προτού ο λαός προλάβει να αντιληφθεί τι είχε συμβεί, και έδωσε την εντύπωσιν «συνωμοσίας».

7) Οι εκδότες των κεντρώων εφημερίδων και πολλά ηγετικά στελέχη του Κέντρου, υπεστήριξαν την άποψιν, να αναλάβει πρωθυπουργός ο Στέφανος Στεφανόπουλος, να παραμείνει αρχηγός του Κόμματος ο Γ. Παπανδρέου, και να πάμε σε εκλογές. Υπεγράφη μάλιστα και «πρωτόκολλον τιμής» γι’ αυτήν την λύσιν, την οποία εστήριξαν ο Ιω. Βελλίδης της «Μακεδονίας», ο Χρήστος Λαμπράκης του «Βήματος» – «Νέων» και ο Ιω. Παπαγεωργίου της «Αθηναϊκής». Όταν όμως, τα κατευθυνόμενα πλήθη από τον Ανδρέα έσχιζαν τις εφημερίδες στην Πλατείαν Κλαυθμώνος και οι τρεις εκδότες, έκαμαν στροφήν, και έγιναν… «ανένδοτοι»!

8) Στην συνεδρίασιν  της κοινοβουλευτικής ομάδος της Ε.Κ. στην λέσχη των Φιλελευθέρων, στην πλατεία Καρύτση, ο αείμνηστος Ηλίας Τσιριμώκος, απηύθυνε δραματικήν έκκλησιν προς τον Γ. Παπανδρέου, να δώσει διέξοδον στην κρίσιν, λέγων μεταξύ άλλων: «Ούτε η ηλικία σας, ούτε η υγεία μου, μας επιτρέπουν να προσφέρωμεν επί πολύ χρόνον τις υπηρεσίες μας στο Εθνος. Πρόεδρε, μπορείτε να δώσετε λύσιν…».

images9) Η ανάθεσις της κυβερνήσεως στον Ηλίαν Τσιριμώκον, απετέλεσε την μεγάλην χαμένην ευκαιρίαν του Κέντρου. Ητο ακραιφνώς Κεντρώα Κυβέρνησις, και θα μπορούσε, εάν οι άλλοι έδειχναν σύνεσιν και δεν είχαν τυφλωθεί από στείραν αδιαλλαξίαν, να οδηγηθούμε ομαλά στις κάλπες. Αργότερα, όταν βαδίζαμε από το κακόν στο χειρότερον, σε έναν απολογισμόν των γεγονότων, ετόνιζεν ο Ηλίας Τσιριμώκος: «Πώς σκέφθηκε ο κ. Παπανδρέου; Λένε μερικοί ότι, αν δεν υπήρχαν αποστάτες, ο κ. Παπανδρέου θα είχε κατορθώσει να επιβάλει τη λύση που ήθελε.

Δηλαδή, να γυρίσει στην πρωθυπουργία, παίρνοντας και το υπουργείον Εθνικής Αμύνης. Σοβαρά; Αλλά αν αυτό ήταν δυνατόν ΑΦΟΥ είχε παραιτηθεί, γιατί δεν επέμενε ΠΡΙΝ παραιτηθεί; Είναι άλλο το αίτημα που διατυπώνεται από το μπαλκόνι της Αντιπολιτεύσεως, και άλλο εκείνο που διατυπώνεται από τον εν ενεργεία Πρωθυπουργό.

Πίστευε ότι από το μπαλκόνι θα «έπαιρνε φαλάγγι» τον Βασιλέα και θα τον ανάγκαζε, όχι πια να υποχωρήσει στο θέμα του υπουργείου, αλλά να προκηρύξει εκλογάς – δημοψήφισμα; Τότε το λάθος είναι διπλό! Η αυτοκτονία δεν είναι συνήθεια των αρχόντων…».

Και σε άλλο σημείον, ο Τσιριμώκος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Επί τέλους, τι είναι αυτό που ζητούσε, στο βάθος,  ο κ. Παπανδρέου; Εκλογές σε λίγους μήνες. Τις προσέφερε η «λύση Στεφανοπούλου», που του προτάθηκε, λύση που θα ήταν κάτω από τον έλεγχό του. Τις προσέφερε η κυβέρνηση Τσιριμώκου.

Και πρόσφερε την Αναλογική. Τα ίδια πρόσφερε η κατοπινή κυβέρνηση Στεφανόπουλου. Πάντως, οι εκλογές θα συντομεύονταν αν ο κ. Παπανδρέου στήριζε ή την κυβέρνηση Στεφανοπούλου, όταν του προτάθηκε την πρώτη φορά, ή την Κυβέρνηση Τσιριμώκου.

Και τώρα ακόμη τι θέλει; Δηλώνει ότι θέλει πάντοτε εκλογές σε λίγους μήνες, δίχως καθεστωτικό». Και κατέληγε: «Χλευάστηκα, βρίστηκα, περιγελάστηκα, εξευτελίστηκα επειδή είχα μιλήσει για τον αναγκαίο συμβιβασμό, χαρακτηριστικό της δημοκρατίας και της ομαλότητας. Τι γελοίο πρόσωπο ο «συμβιβαστής»! Αλλά τι είναι όλα αυτά που λέει η Ε.Κ. αν όχι συμβιβασμός;

Ή δεν είναι συμβιβασμός το να δέχεται η ΕΚ κυβέρνηση της ΕΡΕ;».

Ο Τσιριμώκος, ορθώς επεσήμαινε, ότι ο Γ. Παπανδρέου μπήκε ή εξωθήθηκε από «έξαλλους συγγενείς» (εννοούσε τον Ανδρέα) σε μια ρήξη, γεμάτη κινδύνους, δίχως να έχει στο μυαλό του, ούτε διέξοδο, ούτε καν τακτική…».

photo10) Ο Ανδρέας είχε δώσει εντολήν στους «κεκράκτες» του, την ιδιαίτερη ομάδα του, να προκαλούν συνεχώς επεισόδια μέσα στην Βουλήν. Συγχρόνως σε συνεργασία με την ΕΔΑ, χρησιμοποιούσε τα οργανωμένα κομμουνιστικά στελέχη για να κάνουν καθημερινές διαδηλώσεις. Από την άλλη πλευρά, η ανεγκέφαλη Αριστερά, επίστευεν, ότι με περικεφαλαία τον Ανδρέα, θα καθίστατο ρυθμιστικός παράγων της πολιτικής ζωής. Λέγεται συνήθως, ότι «η αποστασία οδήγησε στην δικτατορία»! Πρόκειται περί φαιδρού ισχυρισμού. Η λεγόμενη «αποστασία», καθυστέρησε την δικτατορία, η οποία διαφορετικά θα είχε εκδηλωθεί ενωρίτερα.

11) Κάτι που φέρνει στην μνήμη σημερινές εικόνες: Όταν εδόθη η εντολή στον Τσιριμώκο, τα κατευθυνόμενα από την Αριστερά στίφη, βγήκαν στους δρόμους και προέβησαν σε έκτροπα. Ανάμεσά τους, εύκολα παρεισέφρησαν προβοκάτορες, πράκτορες μυστικών υπηρεσιών, που έβαζαν φωτιές, ξεκολλούσαν μάρμαρα  από κτίρια και έσπαγαν βιτρίνες. Κι ήταν χαρακτηριστικόν, ότι ο Διευθυντής της Αστυνομίας Αθηνών, ο Αρχοντουλάκης, έδειξε στον Τσιριμώκο, που κατέβηκε στους δρόμους για να διαπιστώσει τι συμβαίνει, δείγματα από βλήματα και σιδηρά αντικείμενα που είχαν χρησιμοποιήσει οι ταραξίες. «Μένω πραγματικά, έκπληκτος κ. Πρόεδρε», του είπε.

12)  Όταν ο Γ. Παπανδρέου αποφάσισε να βοηθήσει σε λύση, διότι έβλεπε ότι τα πράγματα είχαν λάβει επικίνδυνον κατήφορον, πάλι εμφανίστηκε ο κακός δαίμων, που ελέγετο Ανδρέας. Η μυστική συμφωνία Βασιλέως – Γ. Παπανδρέου – Π. Κανελλοπούλου για κυβέρνηση Παρασκευοπούλου, ανατινάχθηκε από τον μετέπειτα ιδρυτήν του ΠΑΣΟΚ.

Η τακτική του Ανδρέα έδινε, ότι ήθελε οπωσδήποτε να φθάσουμε στα άκρα, και να  αναγκαστεί να επέμβει ο Στρατός…

Αρχές Απριλίου του 1967, ο εκδότης της «Ελευθερίας», ο Πάνος Κόκκας, σε ανοιχτή επιστολή του προς τον Βασιλέα Κωνσταντίνον, του επρότεινε τρεις λύσεις:
α) Κυβέρνησιν εκ της Ενώσεως Κέντρου, β) Οικουμενικήν κυβέρνησιν, γ) Υπηρεσιακήν Κυβέρνησιν για να πάμε σε εκλογές.
Η τελευταία λύσις με την Κυβέρνησιν του Παν. Κανελλοπούλου, ετορπιλλίσθη από την Ενωσιν Κέντρου. Η δραματική προειδοποίησις του αρχηγού της ΕΡΕ, ότι: «Σπανίως η χώρα ευρέθη ενώπιον ενός τόσον αγνώστου μέλλοντος», δεν συνέτισε κανένα.

13) Ο Γ. Παπανδρέου κατελόγισεν ευθέως τις ευθύνες για την επέμβασιν του Στρατού, στον υιόν του, και στην Αριστεράν. Όταν ήταν κρατούμενος τις πρώτες ώρες της 21ης Απριλίου, στο Τάγμα Τεθωρακισμένων στο Γουδί, είπε στον Λεωνίδα Κύρκον: «Από την ώρα, που εσείς της Αριστεράς εκάματε με τον Ανδρέαν, κάτι σαν νέον ΕΑΜ, η δικτατορία κατέστη αναπότρεπτος…».

Τέλος πρέπει να τονίσουμε ιδιαιτέρως το εξής γεγονός, που όλοι αποσιωπούν:

Το πρωί της 21ης Απριλίου 1967, ο εν Αθήναις Αμερικανός πρεσβευτής Φίλιπ Τάλμποτ, με εντολήν του Προέδρου Τζόνσον, επεσκέφθη την ηγεσίαν της Επαναστάσεως. Δεν εξέφρασε ανησυχίαν για κανέναν άλλον, παρά μόνον εζήτησε εναγωνίως να πληροφορηθεί, εάν επείραξαν τον επικεφαλής του… «αντιαμερικανικού κινήματος», τον Ανδρέα Παπανδρέου!

Όταν έμαθε ότι ήταν καλά, ηξίωσε να του δοθεί διαβατήριον για να φύγει στο εξωτερικόν.

1C95C52BB68533587FD0D242581580C9Μετά από σύντομον διάστημα, ο Ανδρέας Παπανδρέου, αναχωρούσε με την οικογένειάν του, με τις ευχές του… Στ. Παττακού!
Το δεύτερον μέρος της καταστροφικής πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου, θα ξεκινούσε 7 χρόνια αργότερα, μετά την Μεταπολίτευσιν, για να βαδίσουμε στην σήψιν της δημοκρατίας…

ΠΗΓΗ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΟΝΤΑΡΙΤΗΣ

Σόλων Ν. Γρηγοριάδης, Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1941-1974, τ. 7,Ιουλιανά 1965: Η αρχή του τέλους, σ. 155-159

agapinos

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s