Ελληνοαμερικανοί Εθελοντές Καταδρομείς στην Εθνική Αντίσταση

gggg
Παρέλαση του 122 Ελληνοαμερικανικού Ανεξάρτητου Τάγματος Πεζικού («Ελληνικού Τάγματος») στο Στρατόπεδο Κάρσον του Κολοράντο, στις 10 Απριλίου 1943. Η ελληνική σημαία κυματίζει δίπλα στην αμερικανική, παρουσία του Πρόεδρου των ΗΠΑ Φράνκλιν Ρούσβελτ και του Στρατηγού Τζορτζ Μάρσαλ. Είναι η μοναδική φορά που επιτράπηκε σε ξένη σημαία να παρελάσει με αμερικανικό στρατιωτικό τμήμα, δίπλα στην αμερικανική

Εβδομήντα δύο χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την απελευθέρωση της Ελλάδας από τις Δυνάμεις του Άξονα, τον Νοέμβριο του 1944. Τη χρονιά εκείνη, μια ειδική μονάδα Ελληνοαμερικανών εθελοντών συμμετείχε στις συμμαχικές επιχειρήσεις επί ελληνικού εδάφους, μαζί με τις ελληνικές δυνάμεις Εθνικής Αντίστασης, Βρετανούς καταδρομείς, αλλά και την αρωγή όλου του ελληνικού λαού, έχοντας ως στόχο την εκδίωξη από τη χώρα μας των γερμανικών δυνάμεων κατοχής.

Μετά την επικράτηση των Δυνάμεων του Άξονα στον ελλαδικό χώρο τον Απρίλιο του 1941, η εξόριστη κυβέρνηση του Καΐρου απέσπασε την έγκριση του Αμερικανού Προέδρου Φράνκλιν Ρούσβελτ, προκειμένου να υλοποιηθεί το πάγιο αίτημα των Ελλήνων της Αμερικής για τη συγκρότηση μιας μονάδας Ελληνοαμερικανών, οι οποίοι θα συμμετείχαν σε επιχειρήσεις επί ελληνικού εδάφους.

Έτσι, στις 5 Ιανουαρίου 1943, ιδρύθηκε το 122 Ελληνοαμερικανικό Ανεξάρτητο Τάγμα, γνωστό και ως «Ελληνικό Τάγμα» (“Greek Battalion”). Ο αριθμός 122 υποδήλωνε τη συμπλήρωση, τη χρονιά εκείνη, 122 ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Παράλληλα το Τάγμα υιοθέτησε το εμβληματικό σύνθημα της Επανάστασης «Ελευθερία ή Θάνατος», ενδεικτικό του οράματος των Ελληνοαμερικανών για απελευθέρωση της κατεχόμενης Ελλάδας.

Μέχρι το καλοκαίρι του 1943, σχεδόν 1.200 εθελοντές είχαν παρουσιαστεί για την ανάληψη καθηκόντων. Σε πρώτη φάση, η δύναμη του Τάγματος δεν ξεπέρασε τους 650 άνδρες, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε σκληρή εκπαίδευση στην ατομική τακτική, στη χρήση όπλων, στη διενέργεια δολιοφθορών, καθώς και στην πτώση με αλεξίπτωτο. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης συνεχίστηκε η επιλογή των εθελοντών με αποτέλεσμα τη συγκρότηση του 2671 Ειδικού Τάγματος Αναγνωρίσεων (ΕΤΑ). Ο Γ ́ Λόχος του 2671 ΕΤΑ, συνολικής δύναμης 174 ανδρών (15 αξιωματικοί και 159 οπλίτες) διαιρέθηκε σε επτά Επιχειρησιακές Ομάδες, οι οποίες συμμετείχαν σε 76 επιχειρήσεις στην Ελλάδα από τις 23 Απριλίου έως τις 20 Νοεμβρίου 1944.

Κάθε Επιχειρησιακή Ομάδα είχε επικεφαλής έναν ή δύο αξιωματικούς και περίπου 22 οπλίτες, που όμως έφεραν βαθμούς υπαξιωματικών (κυρίως για λόγους επιβολής προς τους Έλληνες αντιστασιακούς).

Οι Επιχειρησιακές Ομάδες του 2671 ΕΤΑ ενεργούσαν στο πλαίσιο του Συμμαχικού Σχεδίου «Κιβωτός του Νώε», ενός συντονισμένου σχεδίου κρούσης κατά των γερμανικών επικοινωνιών και κινήσεων, πριν και κατά την αναμενόμενη αποχώρησή τους από την Ελλάδα. Κύριοι στόχοι ήταν εθνικές οδικές αρτηρίες και σιδηρόδρομοι, ώστε να καταστεί η αποχώρηση των Γερμανών δαπανηρή.

Τα αποτελέσματα της δράσης του 2671 ΕΤΑ ήταν εντυπωσιακά. Παρά τον μεγάλο αριθμό συμπλοκών η μονάδα είχε μικρές απώλειες: μόλις έναν νεκρό και 12 τραυματίες, ενώ οι Γερμανοί θρήνησαν 1.794 νεκρούς και τραυματίες. Ως προς τις υλικές ζημιές, 11 ατμομηχανές, 2 θωρακισμένα οχήματα και μεγάλος αριθμός βαγονιών καταστράφηκαν από πυρά μπαζούκας, αλλά και περισσότερα από 60 φορτηγά οχήματα και 15 οδικές ή/και σιδηροδρομικές γέφυρες. Επίσης, επιτεύχθηκαν:ναρκοθέτηση τουλάχιστον 5 οδών,ανατίναξη περίπου 10.000 γιαρδών σιδηροτροχιάς, εξουδετέρωση 3 γερμανικών πολυβολείων, καθώς και καταστροφή 4 γερμανικών καταλυμάτων, 2 εργοστασίων παραγωγής ενέργειας, 2 ορυχείων, 1 αμυντικού οχυρού και 1 τειχίου.

uyuy
Μέλη της Επιχειρησιακής Ομάδας ΙΙ

Περιληπτικά η δράση καθεμιάς από τις επτά Επιχειρησιακές Ομάδες του 2671 ΕΤΑ έχει ως ακολούθως:

  • Επιχειρησιακή Ομάδα Ι (23 Απριλίου-5 Σεπτεμβρίου 1944): Ήταν η πρώτη Επιχειρησιακή Ομάδα που εισήλθε στην Ελλάδα. Συμμετείχε σε 15 επιχειρήσεις στην περιοχή της Ηπείρου, με κυριότερη τον αιφνιδιασμό μηχανοκίνητης γερμανικής φάλαγγας 100 οχημάτων (24 Αυγούστου). Η Ομάδα κατέστρεψε συνολικά 19 οχήματα και προκάλεσε μεγάλες απώλειες στον εχθρό (76 νεκροί και τραυματίες), χωρίς η ίδια να έχει ούτε μία απώλεια.
  • Επιχειρησιακή Ομάδα ΙΙ (18 Ιουνίου-30 Οκτωβρίου 1944): Έδρασε στην ευρύτερη περιοχή βορειοδυτικά της Λαμίας. Κύριος στόχος της ήταν η σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας -Θεσσα- -λονίκης, όπου τα γερμανικά στρατεύματα ήταν εξαιρετικά ισχυρά. Έλαβε μέρος σε 14 επιχειρήσεις, προξενώντας σημαντικές υλικές καταστροφές και μεγάλες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές (συνολικά 675 νεκροί και τραυματίες). Μέλος της Ομάδας ΙΙ ήταν και ο μοναδικός νεκρός του Τάγματος, ο Μιχάλης Τσιρμούλας, ο οποίος φονεύθηκε στην προσπάθεια αποκοπής της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας-Θεσσαλονίκης, στις 8 Σεπτεμβρίου. Μεταξύ των εθελοντών οπλιτών της Ομάδας ήταν και ο Ιωάννης Τσουδερός, γιος του Έλληνα πρωθυπουργού της εξόριστης κυβέρνησης του Καΐρου, Εμμανουήλ Τσουδερού.
  • Επιχειρησιακή Ομάδα ΙΙΙ (19 Ιουλίου-7 Νοεμβρίου 1944): Συμμετείχε σε 12 επιχειρήσεις στη Θεσσαλία, με μηδενικές απώλειες. Αντίθετα, οι απώλειες των Γερμανών ανήλθαν σε 201 νεκρούς και τραυματίες. Η πιο επιτυχημένη επιχείρηση της Ομάδας ΙΙΙ ήταν η ανατίναξη της γέφυρας Λυκούδη, μήκους 50 μέτρων.
  • Επιχειρησιακή Ομάδα IV (7 Σεπτεμβρίου-9 Νοεμβρίου 1944): Τα μέλη της εισήλθαν στην Ελλάδα από αέρος και έδρασαν στην ευρύτερη περιοχή της Δράμας. Η Ομάδα IV συμμετείχε σε μόλις μία επιχείρηση, στις 12 Σεπτεμβρίου, που είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή μιας μεταλλικής σιδηροδρομικής γέφυρας, χωρίς απώλειες σε έμψυχο υλικό για καμία από τις δύο πλευρές. Λόγω της ασταθούς πολιτικής κατάστασης στην περιοχή, η Ομάδα παρέτεινε την παραμονή της εκεί μέχρι την επίτευξη ειρήνης με τη βουλγαρική πλευρά.
  • Επιχειρησιακή Ομάδα V (21 Μαΐου- 1 Νοεμβρίου 1944): Έδρασε στην ευρύτερη περιοχή του όρους Πάικο. Στις 12 επιχειρήσεις που έλαβε μέρος κατάφερε καίρια χτυπήματα (καταστροφή 2 ατμομηχανών και μεγάλου αριθμού βαγονιών, 1.000 γιαρδών σιδηροτροχιάς, 2 εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, 2 ορυχείων και 1 αμυντικού οχυρού) και υποχρέωσε τα γερμανικά στρατεύματα σε βαριές απώλειες (574 νεκροί και τραυματίες, και 105 αιχμάλωτοι), ενώ η Ομάδα είχε μόλις πέντε ελαφρά τραυματίες.
  • Ομάδα VI (19 Ιουλίου-1 Νοεμβρίου 1944): Αποβιβάστηκε στην Πάργα και έδρασε στην περιοχή του όρους Όλυμπος. Κατά τις 6 επιχειρήσεις στις οποίες συμμετείχε, η Ομάδα μεταξύ άλλων ανατίναξε περίπου 1.500 γιάρδες σιδηροτροχιάς, κατέστρεψε 2 τεθωρακισμένα οχήματα, 3 πολυβολεία και 5 ατμομηχανές. Οι απώλειες των Γερμανών ανήλθαν σε 200 νεκρούς και τραυματίες και έναν αιχμάλωτο, ενώ η Ομάδα είχε μόνο έναν τραυματία.
  • Ομάδα VΙΙ (16 Μαΐου-20 Νοεμβρίου 1944): Εισήλθε στην Ελλάδα δύο φορές. Αρχικά από αέρος, πλησίον του χωριού Λάλας, και έδρασε στην Πελοπόννησο, με κύριο στόχο τη σιδηροδρομική γραμμή Πάτρας-Κορίνθου-Αθήνας. Η έντονη γερμανική δραστηριότητα επέβαλε την αποχώρησή της από την περιοχή στις 21 Ιουνίου. Η Ομάδα επέστρεψε στην Ελλάδα στις 16 Ιουλίου, μέσω Πάργας, και τμήματά της παρέμειναν στη χώρα περισσότερο από κάθε άλλη Επιχειρησιακή Ομάδα του 2671 ΕΤΑ (συνολικά 164 ημέρες). Έλαβε μέρος σε συνολικά 16 επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο, την Ήπειρο και τη Μακεδονία, χωρίς να έχει ούτε μία απώλεια, σε αντίθεση με τους Γερμανούς που θρήνησαν 127 νεκρούς και τραυματίες.
uuuuu
Λόχος του 2671 Ειδικού Τάγματος Αναγνωρίσεων.

Μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα, το 2671 ΕΤΑ διαλύθηκε, έχοντας ολοκληρώσει την αποστολή του. Την επόμενη χρονιά, πολλά μέλη του εντάχθηκαν σε νέες μονάδες, συνεχίζοντας τον αγώνα σε επιχειρήσεις επί ευρωπαϊκού εδάφους, έως την κατάληψη του Βερολίνου, το 1945.

Η αμερικανική κυβέρνηση τίμησε τα μέλη του Τάγματος με απονομή εύφημης μνείας. Αντιστοίχως, σε ένδειξη αναγνώρισης του αγώνα των Ελληνοαμερικανών καταδρομέων, τον Μάιο του 2005 η ελληνική πολιτεία εγκαινίασε μνημείο, στο Άλσος Στρατού.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s