Ο Ελληνισμός του Πόντου

pontos

Η 19η Μαΐου ορίστηκε ως ημέρα του Ελληνισμού του Πόντου. Των Ελλήνων αυτών που χιλιάδες χρόνια φύλαγαν με δύναμη, ηρωϊσμό και καρτερία τα ΒΑ. σύνορα του Ελληνισμού.
Σήμερα, λοιπόν, εμείς οι ασφαλείς και βολεμένοι Έλληνες του Ελλαδικού χώρου πρέπει να ακούσουμε και να μάθουμε λίγα πράγματα για αυτόν τον τόπο τον ιερό, που κατοικήθηκε πριν 3.000 χρόνια από Έλληνες. Να δούμε με τα μάτια της Ελληνικής ψυχής μας, όσης μας έχει ακόμη απομείνει, το σθένος αυτών των Ελλήνων και να διδαχτούμε από όσα πέρασαν τόσο μακριά απ’ την Ελλάδα κοντά στις στέπες της Ρωσίας και μέσα στην αφιλόξενη και άγρια Ανατολή. Να μάθουμε ότι κράτησαν ψηλά, ίσως περισσότερο από κάθε άλλο, την ιδέα τον Ελληνισμού, τα σύμβολα τα ιερά, τα ήθη, τα έθιμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία…

Πριν από 3.000 χρόνια Έλληνες απ’ την Αττική, την Πελοπόννησο, τη Βοιωτία, τη Θεσσαλία, ξεκίνησαν τον πρώτο Ελληνικό αποικισμό και κατοίκησαν τα παράλια της Μ. Ασίας και έκτισαν την Έφεσο, τη Φώκαια, τη Μίλητο, τη Σμύρνη. Απ’ αυτές τις πόλεις του 7ου και του 6ου π.Χ. αιώνα ιδρύθηκαν άλλες αποικίες σ’ όλα τα παράλια του Εύξεινου Πόντου. Πάνω από 70 ελληνικές πόλεις κτίστηκαν τότε. Η Ηράκλεια, η Σινώπη, η Αμισός, η Κερασούντα, η Τραπεζούντα, η Φάσις, το Ποντικάπαιο, η Αγχίαλος στην αρχή, ύστερα και άλλες, όλες Ελληνικές.
Ο Ελληνικός πολιτισμός άνθισε από τότε στα μέρη αυτά από την Κωνσταντινούπολη μέχρι την Τραπεζούντα και την Κολχίδα, από τη Σινώπη και την Αμισό μέχρι την Ίστρο, την Όλβια και το Ποντικάπαιο.
Αρχαιολογικές ανασκαφές, που έγιναν και γίνονται σε διάφορες υπάρχουσες πόλεις όλων των παραλίων του Εύξεινου Πόντου αλλά και της γύρω ενδοχώρας, αποδεικνύουν με τα ευρήματά τους ότι Έλληνες ήταν οι πρώτοι κάτοικοι των περιοχών αυτών. Εκεί έμειναν όλο το υπόλοιπο χρονικό διάστημα. Δέχτηκαν πιέσεις, επιδρομές, διωγμούς, αλλά διατήρησαν την Ελληνικότητά τους. Ούτε οι Ρωμαίοι, ούτε οι Σλάβοι, ούτε οι Τούρκοι αργότερα μπόρεσαν να πνίξουν την Ελληνική τους συνείδηση.
Στις αρχές του 20ου αιώνα και ιδίως στις παραμονές του Α’ παγκοσμίου πολέμου ο Ελληνισμός του Πόντου βρισκόταν σε μεγάλη οικονομική και πληθυσμιακή άνοδο. Με την είσοδο όμως της Τουρκίας στον πόλεμο, ο Ελληνισμός του Πόντου ακολούθησε τις τύχες των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης και της Μ. Ασίας. Εκτελέσεις, τάγματα εργασίας, εκκενώσεις πόλεων και χωριών. Η αντίσταση των Ελλήνων του Πόντου ήταν αξιοθαύμαστη. Κατέφυγαν στα βουνά, οργάνωσαν μόνοι τους την άμυνα εναντίον των Τούρκων, αντέταξαν ηρωική αντίσταση. Σκηνές παρόμοιες με το χορό του Ζαλόγγου ή της Αραπίτσας έχει να επιδείξει και ο Ελληνισμός του Πόντου. Εξακόσια γυναικόπαιδα πέθαναν αβοήθητα στη σπηλιά της Παναγιάς, τρεις χιλιάδες στον Άγιο Γεώργιο Κερασούντος έγκλειστοι επί μήνες, χωρίς τροφή, προτίμησαν να πεθάνουν παρά να παραδοθούν στους Τούρκους.
Οι εκτοπίσεις, οι εξορίες και η αποστολή σε Τάγματα εργασίας, γίνονταν με συγκεκριμένες εντολές της Τουρκικής διοίκησης. Οι Τούρκοι συγκέντρωναν τους κατοίκους σε πλατείες και τους διέταζαν να ετοιμαστούν αμέσως για αναχώρηση. Όλα γίνονταν χειμώνα και κάτω από δυσμενείς 120καιρικές συνθήκες. Κανένας δεν είχε το δικαίωμα να μεταφέρει μαζί του τρόφιμα ή ρούχα. Η πομπή ξεκινούσε για άγνωστο προορισμό. Στα σπίτια των Ελλήνων που έφευγαν, έμπαιναν αμέσως Τούρκοι και τα λεηλατούσαν. Οι περισσότεροι πέθαιναν. Η πορεία προς το άγνωστο συνεχίζονταν. Ελάχιστοι επιζούσαν στην πρώτη αυτή φάση της εκτόπισης. Στη συνέχεια στο εσωτερικό της Μ. Ασίας πέθαιναν και οι υπόλοιποι.
Με τους μετριότερους υπολογισμούς 300.000 Έλληνες του Πόντου εκτοπίστηκαν, εξορίστηκαν και σφαγιάστηκαν. Ορφάνια, ερήμωση, πείνα και καταστροφή. Το τουρκικό σχέδιο ήταν ξεκάθαρο. Εξόντωση του ελληνικού στοιχείου και μεταφορά τουρκικών πληθυσμών στα αφανισμένα χωριά. Αλλαγή της πληθυσμιακής σύνθεσης. Εκτουρκισμός της περιοχής. Άλλοι 100.000 Έλληνες αναγκάστηκαν να φύγουν στη Ρωσία, που φάνηκε για λίγο φιλική. Δυστυχώς όμως και από εκεί το 1917 αναγκάστηκαν να φύγουν διωγμένοι για άλλους λόγους. Η τύχη του Ελληνισμού του Πόντου ήταν τραγική. Ξεριζωμός, εξορίες, εκτοπίσεις, τάγματα εργασίας, διωγμοί, σφαγές. Το δράμα συνεχίστηκε το 1922 και δυστυχώς ολοκληρώθηκε στις μέρες μας. Τίποτε δεν έμεινε εκεί • όλα χάθηκαν.
Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά απ’ την Ελλάδα, στον Εύξεινο Πόντο, κοντά στη Ρωσία, στην Αρμενία, κοντά στις πλαγιές του Καύκασου, υπήρχε κάποτε μια άλλη Ελλάδα. Ο Πόντος και ο Ελληνισμός του Πόντου, που κατάφερε να επιζήσει περιμένοντας την ένωση με την Ελλάδα • που αντέχει την σκληρή πραγματικότητα, την επιστροφή στην Ελλάδα, εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν οι προγονοί τους πριν 3.000 χρόνια. Η πατρίδα υπήρξε πάντα για αυτούς ευαγγέλιο και ευλογία. Όταν ήταν μικρά παιδιά, πρόσμεναν ανυπόμονα τις νύχτες για να ακούσουν τα παραμύθια και τις διηγήσεις των γιαγιάδων και των παπούδων τους, που έφταναν ως τον Ιάσονα και την Αργοναυτική εκστρατεία. Χειμώνες και καλοκαίρια άκουγαν μέσα στην ομίχλη και την υγρασία των ακτών του Εύξεινου Πόντου για το γαλανό ουρανό της Ελλάδας – και ήταν σαν να τον άγγιζαν. Ταξίδευαν ευτυχισμένα στη θάλασσα του Αιγαίου που έμελλε να δουν κάτω από τραγικές συνθήκες. Και τα όνειρα των παιδιών, που ολοένα μεγάλωναν και γίνονταν μανάδες και πατεράδες, παπούδες και γιαγιάδες, γέμιζαν με περίσσιο φως το «όραμα της πατρίδας» για να διαπαιδαγωγούν έτσι την επόμενη και ύστερα τη μεθεπόμενη γενιά. Έτσι αντιστάθηκαν στις ξένες προσμείξεις, στους διωγμούς, στις εξορίες, στη λήθη. Και επέζησαν στο πέρασμα των αιώνων τραγουδώντας. Μόνοι και αβοήθητοι, δυστυχώς όπως και τώρα, κράτησαν την παράδοση, τη γλώσσα • κράτησαν ολοζώντανο το όνειρο. Με τα ίδια παραμύθια, τα ίδια τραγούδια, τις ίδιες παροιμίες, την ίδια θρησκεία, τα ίδια πανηγύρια, που κληρονομούσε ευχή και κατάρα η μια γενιά στην άλλη. Και πέρασαν έτσι 3.000 χρόνια… Αλήθεια! Μπορεί να χωρέσει η Ιστορία όλης της Ελλάδας, όλος ο πόνος του Ελληνισμού σε τρεις – τέσσερις σελίδες; Θρηνούμε για όσα χάσαμε • και δεν είναι λίγα. Χαιρόμαστε για την αντοχή μας – χαιρόμαστε γιατί σήμερα για πρώτη φορά το επίσημο Ελληνικό κράτος τιμά τον Ελληνισμό του Πόντου, την προσφορά του και της θυσίες του.
Ψυχούλες αγνές, Ελληνικές, που ζήσατε και πεθάνατε στα άγια χώματα του Πόντου υμνώντας την Ελλάδα… Ψυχούλες αγνές, Ελληνικές, που είχατε την κατάρα αλλά και την τύχη να πατήσετε τα βλογημένα χώματα της μητέρας πατρίδας ύστερα από τόσα χρόνια, ύστερα από τόσα βάσανα και ταλαιπωρίες και σφαγές και λεηλασίες και διωγμούς το 1915, το 1917 • που φύγατε το 1922 μαζί με τόσους άλλους Έλληνες της Ανατολής, ακολουθώντας τις τύχες του Ελληνισμού, αφήνοντας πίσω, εκεί στα άγια χώματα του Πόντου, το όνειρο της Μεγάλης Ελλάδας … που ήλθατε στην Ελλάδα πριν τρία χρόνια, πριν δύο, πριν ένα χρόνο, πριν μερικούς μήνες και εμείς κοροϊδευτικά, υποτιμητικά σας βαφτίσαμε Ρωσοπόντιους , μην απογοητεύεστε. Αυτή είναι η τύχη του Ελληνισμού, αυτή είναι η τύχη των Ελλήνων του Πόντου! Να αγωνίζονται συνέχεια. Να αγωνίζονται χωρίς να περιμένουν ανταπόδοση. Αντιτάξτε την περηφάνεια στην εγκατάλειψη • την υπομονή στις υποσχέσεις…
Η γριά Ελληνοπόντια από τον Καύκασο διπλωμένη στα δυο απ’ τα βάσανα και τα χρόνια προσπαθεί να βγάλει μέσα απ’ τα βάθη της ψυχής της τον μεγάλο της καημό. Λέει και σήμερα, εκεί στη Δυτική Θράκη, στο γκέτο των Σαπών όπου την έβαλαν, μπρος απ’ το μικρό λυόμενο που της έδωσαν, το ίδιο μοιρολόι που έλεγε, όταν ήταν εκεί στην άλλη πατρίδα. Τότε ήθελε να φιλήσει τα άγια χώματα της Ελλάδας κι ας πεθάνει. Τώρα δεν ξέρει για ποια πατρίδα να κλάψει. Για την πατρίδα που έχασε; Για αυτήν που συνάντησε; Ή μήπως για αυτά που πρόκειται να συμβούν;
Ο Ελληνισμός ελαττώνεται, μικραίνει επικίνδυνα, χάνεται. Ο Εύξεινος Πόντος, η Μ. Ασία, η Ιωνία, η Σμύρνη, η Ανατολική Θράκη, η Φιλιππούπολη, η Ανατολική Ρωμυλία, το Μοναστήρι, η Β. Ήπειρος, η Ίμβρος, η Τένεδος, η Κύπρος. Ατέλειωτος ο κατάλογος των χαμένων πατρίδων.
Γέμισε η Ελληνική Ιστορία από θλιβερές επετείους. Και εμείς; Εμείς παρασυρμένοι απ’ τη ραστώνη της ευζωίας, θεατές των γεγονότων, μένουμε ικανοποιημένοι, ευτυχισμένοι αστοί, απολαμβάνουμε τις ανέσεις και τις ψευδαισθήσεις του υλικού μας πολιτισμού, Μήπως, πριν θρηνήσουμε και άλλες χαμένες πατρίδες, πρέπει να ψάξουμε στα βάθη της καρδιάς μας και να ενδιαφερθούμε ειλικρινά για την πατρίδα μας, την Ελλάδα; Σήμερα, που τιμούμε τον Ελληνισμό του Πόντου, που φέρνουμε στη μνήμη μας όλα όσα πρόσφερε, αλλά και όλα όσα πέρασε, είναι η καταλληλότερη στιγμή να ενδιαφερθούμε για την Ελλάδα και όχι μόνο για τον εαυτό μας • για να μη θρηνήσουμε στο μέλλον και άλλες χαμένες πατρίδες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s