Οι Τσάμηδες και η ιταλική επίθεση

Italien, Mussolini vor deutschen Soldaten

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΓΚΟΤΟΒΟΥ

Εν όψει του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου, ως ημέρα μνήμης του σθένους που κρύβει μέσα της η απόφαση της πολιτικής ηγεσίας του ελληνικού κράτους και του ελληνικού λαού να προβάλουν αντίσταση σε μια μεγάλη δύναμη της εποχής που εκβιάζει, είναι ευκαιρία να θυμίσουμε τον ρόλο που έπαιξαν στην ιταλική επίθεση κατά της Ελλάδας ηγετικοί παράγοντες των μουσουλμάνων Τσάμηδων της Θεσπρωτίας, ειδικά τώρα που ο αλβανικός σοβινισμός εμφανίζει κοινά σημεία με τον τότε αλβανικό αλυτρωτισμό.Θα αφήσουμε να μιλήσει για τον ρόλο αυτό, εβδομήντα και πλέον χρόνια μετά, ο μοίραρχος Ευστρ. Ζάκκας, που το 1948 συντάσσει εκτενέστατη έκθεση για τα εγκλήματα των μουσουλμάνων Τσάμηδων της Θεσπρωτίας, άγνωστη δυστυχώς μέχρι σήμερα στους περισσότερους Έλληνες. Στην έκθεση αυτή γράφει:

«Τα δύο πρώτα εισβαλόντα εις Σαγιάδα και Φιλιάταις Θεσπρωτίας τας απογευματινάς ώρας της 28ης Οκτωβρίου 1940 Αλβανικά Τάγματα απετελούντο κυρίως εκ Μουσουλμάνων της Θεσπρωτίας, επικεφαλής δε αυτών ήσαν οι:

1) Αζίζ Τσιάμης εκ Ριάνιαρης – Κονισπόλεως – Τσαμουριάς – Β. Ηπείρου, 2) Σκενδέρ Τσιάμης, άλλοτε ονομαζόμενος Γεώργιος Καμμένος, εκ Μαλουνίου – Φιλιατών, Χριστιανός εξισλαμισθείς υπό του Χασάν Πιλάφη, οργάνου της Αλβανικής προπαγάνδας Καλπακίου – Φιλιατών.[…], 3) Μπράχο Τσαπούνι, εκ Λιόψης Φιλιατών, 4) Τζελάλ Τσαπούνι εκ Λιόψης – Φιλιατών, 5) Τζέλιο Ελμάζ εκ Λιόψης Φιλιατών και 6) Ζεϊνέλ Ισμαήλ εκ Λιόψης – Φιλιατών.

Τα δύο ταύτα τάγματα ηκολούθει κατά την εις την Ελλάδα εισβολήν των και ο κύριος οργανωτής αυτών Ρετζέπ Πλιάκος εκ Κονισπόλεως – Β. Ηπείρου.

Άμα τη εισβολή των επεδόθησαν κατ’ αρχήν εις διαρπαγάς και λεηλασίας των οικιών και καταστημάτων των χριστιανών κατοίκων. Εν συνεχεία επέβαλον εις τους Χριστιανούς ν’ αντικαταστήσουν τα καλύμματα της κεφαλής των (καπέλα) δι’ αλβανικών λευκών σκούφων. Ακολούθως δε επεδόθησαν εις εγκλήματα κατά της ελευθερίας, της σωματικής ακεραιότητος και της ζωής των χριστιανών, διά συλλήψεων, φυλακίσεων, αγρίων βασανισμών και φόνων.

Ευθύς μετά την είσοδον των άνω δύο ταγμάτων εισήλασεν εις το Ελληνικόν έδαφος, προερχόμενος εξ Αλβανίας, και ο εκ Θεσπρωτίας απανθρωπότερος και εγκληματικότερος πάντων των άλλων Νουρί Μπέη Ντίνος, ο οποίος υπήρξεν ο ιθύνων νους της εγκληματικής οργανώσεως και δράσεως κατά του χριστιανικού στοιχείου των Μουσουλμάνων της Θεσπρωτίας και περί ου γενήσεται λόγος και κατωτέρω, και εγκατεστάθη εις το χωρίον Λιόψη – Φιλιατών.

Εις αυτόν ήρχισαν, ευθύς αμέσως, προερχόμενοι και παρουσιαζόμενοι οι Τουρκαλβανοί Τσάμηδες της Θεσπρωτίας (Τσαμουργιάς) και τω εδήλουν την επιθυμίαν των να καταταγώσι εις τα υπ’ αυτού οργανούμενα τρομοκρατικά τουρκαλβανικά Τμήματα, μεθ’ ο εξωπλίζοντο υπ’ αυτού, τελούντος εις συνεννόησιν με τον εισβαλόντα Ιταλικόν στρατόν, παρά το πλευρόν του οποίου συνεπολέμησαν μετά δυσπεριγράπτου φανατισμού και αγριότητος. Προελαύνοντες μετά των ιταλικών στρατευμάτων, έφθασαν εις Ηγουμενίτσαν, πρωτεύουσαν του Νομού Θεσπρωτίας, έθεσαν πυρ εις τας οικίας και τα καταστήματα ταύτης και συνέλαβον και εξετέλεσαν ευθύς αμέσως πρώτον τον έμπορον Χρήστον Πιτούλην. Ακολούθως συνέλαβον τον έμπορον Ηγουμενίτσης Νικόλαον Δαφνιάν, παραδόντες αυτόν εις τους Ιταλούς, παρ’ ων απεστάλη εις Ρώμην της Ιταλίας, ένθα απεβίωσεν. Και εις τα εγκλήματα τα οποία διέπραξαν μετέπειτα κατά τον χρόνον της κατοχής οι Ιταλοί και οι Γερμανοί κατακτηταί συμμετείχον πάντοτε ως συνεργοί, και πρωτεργάται μάλιστα τας περισσοτέρας φοράς, οι Τουρκαλβανοί Τσάμηδες της Θεσπρωτίας, συλλαμβάνοντες ούτοι και παραδίδοντες εις τους Ιταλούς και τους Γερμανούς τους Χριστιανούς της Θεσπρωτίας, οίτινες ακολούθως εξετελούντο υπ’ αυτών. Αυτοί δε οι ίδιοι οι Τσάμηδες επεδίδοντο πάντοτε εις τας λεηλασίας των κατοικιών και των καταστημάτων (πλιάτσικο), διότι ήσαν μοναδικοί, ούτως ειπείν εκ παρορμητικής ιδιοσυστασίας προς τοιούτο έγκλημα.

Εν συνεχεία έφθασαν μέχρι Πέρδικας και Μαργαριτίου με επικεφαλής τον Γιασίν Σαντίκ, καταγόμενον εκ Θεσπρωτίας και εξελιχθέντα εις δεινόν τρομοκράτην κατά του χριστιανικού στοιχείου και επεδόθησαν και εκεί εις φόνους, λεηλασίας οικιών και καταστημάτων, εμπρησμούς, βιασμούς γυναικών και κορασίδων και αρπαγάς ατόμων χριστιανών. Ο Γιασίν Σαντίκ ούτος, διά ν’ αναφέρωμεν γεγονός χαρακτηριστικόν του εξάλλου μίσους του κατά του χριστιανικού στοιχείου, κατέκαυσε και την ιδίαν αυτού οικίαν, την οποίαν είχε πωλήσει όλως αβιάστως και αντί λίαν ικανοποιητικού τιμήματος εις τον χριστιανόν κτηνοτρόφον Νικόλαον Μάμον.»

Τον Ιούλιο του 1943 καταφθάνουν στη Θεσπρωτία τμήματα της γερμανικής Μεραρχίας Εντελβάις με αντικειμενικό στόχο να αποκρούσουν ενδεχόμενη συμμαχική απόβαση στα ηπειρωτικά παράλια. Η συνεργασία των Τσάμηδων με τη νέα κατοχική δύναμη όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά αναβαθμίζεται. Η βία κλιμακώνεται με την καταστροφή των χωριών του Φαναρίου τον Αύγουστο του 1943 και την εκτέλεση των 49 στην Παραμυθιά τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Η ελληνική διοίκηση στον νομό ουσιαστικά καταργείται και μεγάλο μέρος του χριστιανικού πληθυσμού είτε εξοντώνεται, είτε εκτοπίζεται, είτε εγκαταλείπει την περιοχή και κρύβεται στο Σούλι. Η Θεσπρωτία βρίσκεται μόλις ένα βήμα από την ένωση με τη Μεγάλη Αλβανία. Το βήμα όμως αυτό δεν θα γίνει ποτέ: Οι Γερμανοί οπισθοχωρούν και οι συνεργάτες τους μένουν μετέωροι. Και αναγκάζονται να περάσουν τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Είναι τα θύματα μιας τραγωδίας την οποία προκάλεσαν οι ίδιοι, υπολογίζοντας, στα τέσσερα χρόνια της Κατοχής, ότι θα παραμείνουν πάντα οι θύτες και ότι τα θύματα θα είναι διαρκώς οι άλλοι.

Eφημεριδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s